به گزارش پتروچی، انتشار خبر توقف موقت برخی از واحدهای تولیدی پتروشیمی جم، در پی قطع جریان آب دریای ورودی، بار دیگر آسیبپذیری زیرساختهای انتقال یوتیلیتی در مناطق پتروشیمی کشور را به صدر اخبار آورد. هرچند شرکت مبین انرژی خلیج فارس با ارائه توضیحاتی درباره ابعاد حادثه و روشهای مدیریت بهموقع بحران تلاش کردند نگرانیها را کاهش دهد، اما تکرار این قبیل رخدادها نشانهای جدی از تهدید تابآوری تأسیسات کلیدی زنجیره پتروشیمی ایران است.
بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت مبین انرژی، علت اصلی توقف فعالیت برخی واحدها، شکستگی در خط لوله GRP انتقال آب از دریا به واحد الفین پتروشیمی جم بوده است. این لولهها با وجود مقاومت در برابر شرایط خورنده سواحل جنوب، بر اساس استانداردهای صنعت نیازمند تعمیرات منظم و دورههای توقف برنامهریزیشده هستند.
با این حال، کاهش سطح ذخایر آب در مخازن اضطراری و وابستگی مجتمع به یک مسیر تأمین آب، آستانه تحمل حادثه را به شدت پایین آورده است؛ به نحوی که حتی یک توقف کوتاهمدت نیز قادر است ضمن ایجاد زیان مستقیم، جریان زنجیرهای تولید و تأمین یوتیلیتی شرکتهای وابسته را مختل کند.
شرکت مبین انرژی خلیج فارس تأکید کرده این وقفه تأثیری بر سایر مجتمعهای پتروشیمی مستقر در منطقه نداشته و مشکل صرفاً محدود به بخشهایی از پتروشیمی جم و به دنبال آن توقف کامل تولید شرکت پتروشیمی جمپیلن بوده است، اما همین رخداد، هشداری فراتر از یک حادثه فنی تلقی میشود؛ چنانکه اتکای بیش از حد بر یک محور تأمین، غفلت از توسعه ذخیرههای اضطراری، و نبود خطوط موازی پشتیبان میتواند هر رخداد جزئی را به یک بحران فراگیر بدل کند.
در حالیکه صنایع شیمیایی و پتروشیمی هر روز بیش از گذشته با محدودیتهای جدی منابع آبی، استهلاک تجهیزات، و ریسک وقفههای تأمین یوتیلیتی مواجهاند، اتخاذ رویکردی فعالانه برای سرمایهگذاری در مقاومسازی خطوط لوله و تقویت ظرفیت ذخیره اضطراری، ضرورتی انکارناپذیر به نظر میرسد. اگرچه اقدامات دورهای تعمیر و نگهداری در برنامههای شرکتها گنجانده شده، اما غفلت از رصد مستمر تراز ذخیره و نبود واکنش سریع به کاهش سطح مخازن، ضرورت بازبینی اساسی مدیریت ریسک را نمایان میسازد.
در نهایت، حادثه اخیر هرچند خسارات مالی فاحشی برای منطقه رقم نزد، اما پیامی جدی برای مدیران و سهامداران صنایع پتروشیمی کشور دارد؛ توسعه هوشمندانه زیرساختهای یوتیلیتی، کاهش وابستگی به خطوط منفرد، و پیشبینی دقیقتر مصرف و ذخایر اضطراری باید جایگاهی اولویتدار در استراتژی شرکتها داشته باشد. استمرار و پایداری زنجیره تولید، مستلزم تجدیدنظر جدی در شیوههای نگهداری، ارتقای تابآوری و آمادگی زیرساختها در برابر وقایع مشابه آینده است.